Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

 

Բժիշկներ

Հայացք - Ֆրեդերիկ Աշեր. Le regard

Հայացք - Ֆրեդերիկ Աշեր. Le regard

- Ներկայանամ. Ֆրեդերիկ Աշեր, մասնագիտությամբ դեղագործ։ Ապրում և աշխատում եմ Միջերկրական ծովի ափին գտնվող ամենագեղեցիկ քաղաքում` Նիսում։ Ունեմ դեղատնային ցանց, որն իր մեջ ներառում է 8 դեղատուն, որոնք սփռված են Ֆրանսիայի Միջերկրականի ափերին գտնվող երեք քաղաքներում։

 

Իմ տնօրինության ներքո աշխատում է մոտավորապես 80 մարդ, որոնք բոլորն էլ իրենց մասնագիտության մեջ գիտակ մարդիկ են, հիմնականում կանայք, քանզի Ֆրանսիայում և, ինչպես նկատեցի, Հայաստանում ևս դեղագիտությունը որպես մասնագիտություն հիմնականում ընտրում են կանայք։ Ի դեպ, առիթից պետք է օգտվեմ ասելու, որ հիացած եմ Ձեր երկրի դեղատների կոկիկությամբ ևառատությամբ։ Հայերեն չեմ հասկանում, սակայն Ձեր օգնությամբ դեղագործ-դեղագետների հետ ունեցած զրույցներիցս հասկացա, որ այստեղ ևս դեղատան աշխատակիցներն իրենց տեղում են, այսինքն` բժշկությանն ու դեղաբանությանը կատարելապես տիրապետող մարդիկ են։

 

- Մեր ընթերցողների շարքերում շատ են դեղագործները, կարծում եմ՝ Ձեր խոսքը կշոյի նրանց մասնագիտական հպարտությունը և է'լ ավելի պատասխանատու կդարձնի իրենց մասնագիտական գործունեությունն իրականացնելիս։


- Մոռացա ասել` դեղատան աշխատակցի ամենամեծ «զենքերն» իր... ժպիտն ու այցելուի հանդեպ ունեցած պատրաստակամությունն են։ Այդ առումով ևս այցելածս դեղատներում կատարելություն էր։

 

- Քանի որ անդրադարձաք դեղատներին և դեղատան աշխատակիցներին, կխնդրեի մի փոքրիկ համեմատական զուգահեռ անցկացնեիք տեղի և Ֆրանսիայի դեղատնային համակարգերի միջև` դեղամիջոցների, առավել հաճախ նշանակվող դեղերի կամ, ասենք, որոշ վիճակագրական տվյալների, որոնք ևս հետաքրքիր կլինեն մեր ընթերցողներին։


- Փորձեմ պատասխանել Ձեր հարցերին հնարավորինս ստույգ։ Խոսքս երկիմաստություններից հնարավորինս զերծ պահելու համար ասեմ, որ մեր երկու երկրները զուտ դեղագործական արտադրության առումով, մեղմ ասած, խիստ անհամեմատելի են։ Ինչպես գիտեք, Ֆրանսիայում դեղագործական արդյունաբերությունը երկրի ընդհանուր համախառն արտադրանքի մոտ 11%-ն է կազմում։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, որ Հայաստանի նման փոքրիկ երկրի դեղագործական արտադրություն ծավալող մեկ-երկու փոքրիկ ձեռնարկությունները երկրի արդյունաբերական դաշտում չնչին մասնիկներ են։ Ամենաշատ պահանջարկ ունեն, թերևս, ասպիրինը, պարացետամոլը, զարկերակային գերճնշումն իջեցնող, ինչպես նաև հակահիսթամինային դեղամիջոցները։ Եվրոպացիները, այդ թվում նաև իմ հայրենակիցները, վիտամինների մեծ սպառողներ են, ընդ որում, առանց տարիքային սահմանափակումների։ Դուք վիտամիններ գնելու կարիք չունեք. Ձեր երկրի բորբ արևը և բերրի հողերը հայերիդ ապահովում են այնպիսի անուշահամ մրգերով, որոնք վիտամինների բնական մեծ պաշարներ ունեն։ Ի դեպ, ես մեծ տնամերձ այգի ունեմ և մտադիր եմ Հայաստանից ծիրանենու մեկ-երկու շիվ տանել։ Գուցե Նիսում հայկական քաղցրահամ ծիրան վայելելու երազանքս իրականանա։ Մեկ այլ փաստ ևս պետք է ցավով արձանագրեմ. իմ երկրում և Եվրոպայում ընդհանրապես շատ մեծ պահանջարկ ունեն հոգեմետ դեղամիջոցները։ Մարդիկ չեն կարողանում միայնակ պայքարել ամենօրյա սթրեսների և հոգեկան լարվածության դեմ ու ստիպված դիմում են նման դեղերի օգնությանը։ Այդ առումով հոգեմետ դեղեր գնողները ևս շատ են։ Անկեղծ լինելու համար պետք է ասեմ, որ Ձեր երկրում ինձ մի փաստ ապշեցրեց. մարդիկ դեղորայքը ձեռք են բերում առանց դեղատոմսի, այն պարագայում, երբ նույնիսկ հասարակ ջերմիջեցնող միջոցներն առանց հատուկ բժշկական դեղատոմսի մեր երկրում դեղատնից դուրս չեն տրվում։ Դեղատներից մեկում ինքս ականատես եղա, թե ինչպես 10-12 տարեկան մի տղա առանց դեղատոմսի հզոր ազդեցության հակաբիոտիկ դեղամիջոց գնեց։ Ըստ իս` սա անթույլատրելի փաստ է, և այս պարագայում, կարծում եմ, որ Հայաստանի պատկան ատյաններն է՛լ ավելի աչալուրջ պետք է լինեն. չէ՞ որ հարցը մարդու առողջությանն է վերաբերում։

 

- Տեղին դիտողություն էր. կարծում եմ` մեր ընթերցողներից շատերին այն մտորելու տեղիք կտա։ Իսկ հետաքրքիր է իմանալ՝ Ձեր երկրում որքանո՞վ են տարածված ժողովրդական բժշկությունը, բուսաբուժությունը և ավանդական բժշկությունն ընդհանրապես։


- Ֆրանսիացիները մեծ տեղ և նշանակություն են տալիս ավանդական բժշկությանը։ Մեր երկրում մեծ տարածում ունեն տարբեր կարգի այսպես կոչված այլընտրանքային բուժում առաջարկող անհատ-մասնագետների կլինիկաները. բուսաբույժներ, կետային մերսողներ և այլն։ Հարկ է նշել, որ բնակչության զգալի մասը նախընտրում է բուժման այս ձևը, հատկապես` քրոնիկ հիվանդություններով տառապող տարեցները։ Ես ոչինչ չունեմ նրանց դեմ, սակայն ինքս անձամբ նախապատվությունը տալիս եմ դեղերին։

 

- Եվ վերջում ավանդական մի հարց, որ տալիս եմ բոլոր զրուցակիցներիս. կուզենայի՞ք վերադառնալ Հայաստան։


- Անպայմա՛ն։ Հաջորդ անգամ գալու եմ երեխաներիս հետ և` ավելի երկար այցելությամբ։ Մեկ շաբաթը շատ կարճ ժամանակահատված է Հայաստանի պես հարուստ մշակույթ ունեցող երկիրը բացահայտելու համար։ Շատ կուզենայի Հովանավանում տուն գնել և զբաղվել գյուղատնտեսությամբ։ Հիրավի բերրի հողեր են` աննկարագրելի գեղեցիկ մի վայրում։ Հայաստանն ինքնին դրախտավայր է։

Հեղինակ. Տիգրան Արզումանյան
Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 1-2-2008 (10)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հանպատրաստից կարճ հարցազրույց Հայկական բժշկական ասոցիացիայի Խորհրդի նախագահ Արմեն Սողոյանի հետ
Հանպատրաստից կարճ հարցազրույց Հայկական բժշկական ասոցիացիայի Խորհրդի նախագահ Արմեն Սողոյանի հետ

Պարոն Սողոյան, սկսում ենք բժիշկների հետ լակոնիկ հարցազրույց` պացիենտներին հուզող հարցուպատասխանի շրջանակում, որոնք շատ հաճախ են շրջանառվում բնակչության շրջանում: Առաջինը դիմում ենք Ձեզ: 

-    Հարց առաջին. ի՞նչ ասել է լավագույն բժիշկ, և  ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:

Լավագույն բժիշկը նա է, ում գործունեության շնորհիվ բուժառուն առողջանում է, բուժում, ապաքինվում, վերականգնվում, ունենում կայուն ախտադադար,  և նա էլ, տվյալ դեպքում, տվյալ բուժառուի համար կլինի «աշխարհի ամենալավ բժիշկը», քանի որ ինքը հիվանդ էր, իսկ բժիշկն իրեն օգնեց, բուժեց, «ոտքի կանգնեցրեց», «փրկեց»: Էլ նրանից լավ ո՞վ կարող է լինել: Եվ սա բնական, մարդկային մոտեցում է:
Իսկ «լավագույն բժիշկ»՝ աշխարհի, տվյալ երկրի, քաղաքի կամ գյուղի, որպես այդպիսին, լինել չի կարող: 


-    Հարց երկրորդ . ի՞նչ ասել է վատ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:

-    Ինչպես որ չի կարող լինել «լավագաույն բժիշկ» ընդհանուր առմամբ, այդպես էլ չի կարող լինել «վատ բժիշկ» Ցանկացած բժիշկ, անկախ տարիքից, փորձից, կոչումից, իր աշխատանքի ընթացքում կարող է ունենալ դժվարություններ, բարդություններ, սխալներ, ձախողումներ՝ բարդացած դեպք, սուր գործընթացի քրոնիկացում, անտեղի հեռացված օրգան, անգամ ավելի ծանր հետևանքներ: Եվ դա չի կարող արժեզրկել նրա մինչև այդ կատարած մեծ աշխատանքը այլ բազմաթիվ բուժառուների հետ, չի կարող զրոյացնել հարյուրավոր կամ հազարավոր բարեհահաջող ավարտված դեպքերը:
Ցանկացած բժշկի գործունեության արդյունքում որոշակի տոկոսի մոտ չեն կարող չլինել բարդություններ. այդպիսին են մարդու օրգանիզմը, բնությունը, մարդու ցանկացած գործունեությունը: Բժիշկն էլ մարդ է կարող է սխալվել, եթե սրան գումարում ենք նաև այլ իրենից չկախված հանգամանքներ, որոնք բացասական են ազդում բուժման գործընթացի վրա: Եթե որևէ բժշկի բուժառուների թիվն անցել է 1.000, ապա առնվազն 50 մոտ պետք է բարդություններ եղած լինեն, իսկ 10.000-ի մոտ առնվազն 500-ը պետք դժգոհ մնացած լինեն, անկախ բժշկի անուն ազգանունից: Իսկ այդ 500-ը դժգոհելու են, և նրանց լսող և իրավիճակը ճիշտ չգնահատող մարդկանց մոտ կարող է կարծիք ձևավորվել, որ տվյալ մասնագետը «լավը չէ»... Իրականում եթե մարդը սվորել է վեց տարի մինչև դիպլոմը, երկուսից հինգ տարի դիպլոմից հետո, և շարունակաբար աշխատում է իր վրա, ապա վատը լինել չի կարող

-    Հարց երրորդ . Ի՞նչ ասել է անփորձ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին: Վստահե՞լ սկսնակ բժշկին:

-    Սկսնակ կամ վաղ կարիերայի բժիշկ սովորաբար համարվում է մասնագիտություն ստանալուց հետո հինգ տարուց պակաս աշխատածը: Կարող են լինել մասնագետներ, ովքեր երկու երեք տարուց հետո արդեն ի վիճակի են դժվար դեպքեր վարել, կարող է նաև 7-10 տարի արդեն մասնագետ լինել, սակայն դեռևս բավարար վստահություն չունենա: Սկսնակ բժիշկը կարող է շատ հաջող դեպքեր վարել և հրաշալի արդյունքներ ունենալ, սրան զուգահեռ ամենափորձառու բժիշկը, կարող է պարզ դեպքում, անկախ իր կամքից, սխալներ թույլ տալ:

Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը
Ապրիլի 3-ին ծնվել է ռուս բժիշկ, ծանր ատլետ, ողնուղեղային վնասվածքներով հիվանդների ռեաբիլիտացիայի մեթոդիկայի հեղինակ Վալենտին Դիկուլը

Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան
Դեկտեմբերի 22-ին ծնվել է ռուս սրտային վիրաբույժ, գիտնական և բժշկական գիտության  կազմակերպիչ Լեո Բոկերիան

Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
ԵՊԲՀ. Հայրապետ Գալստյանի՝ կյանքեր փրկելու գլխավոր դեղատոմսը չհուսահատվելն է. զրույց բժշկագիտության նահապետի հետ
ԵՊԲՀ. Հայրապետ Գալստյանի՝ կյանքեր փրկելու գլխավոր դեղատոմսը չհուսահատվելն է. զրույց բժշկագիտության նահապետի հետ

84-ամյա անվանի բժիշկ-գիտնական Հայրապետ Գալստյանը կյանքի 64 տարիները նվիրել է մարդկանց կյանքերի փրկության կարևոր գործին...

ԵՊԲՀ. Բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած հայ կանայք (մաս 2)
ԵՊԲՀ. Բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած հայ կանայք (մաս 2)

Սիրելի՛ համալսարանականներ, ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած ևս 10 հայ կին գիտնականի անուն...

ԵՊԲՀ. Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր Արդեմ Պատապուտյանի՝ գիտությամբ զբաղվելու 13 կանոնները
ԵՊԲՀ. Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր Արդեմ Պատապուտյանի՝ գիտությամբ զբաղվելու 13 կանոնները

Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր, ամերիկահայ ականավոր գիտնական...

ԵՊԲՀ. Կես դար՝ բժշկության ոլորտում. Գագիկ Բազիկյանի մասնագիտական ուղին
ԵՊԲՀ. Կես դար՝ բժշկության ոլորտում. Գագիկ Բազիկյանի մասնագիտական ուղին

Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում Գագիկ Բազիկյանը սովորել է 1966-1972 թվականներին: 1973 թվականին նա ընդունվել է Ռենտգենոլոգիայի և օնկոլոգիայի ինստիտուտ...

«Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայությունը. հարցազրույց Մարինե Թովմասյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
«Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայությունը. հարցազրույց Մարինե Թովմասյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Խոսենք «Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայության մասին:

Կենտրոնում կատարվում են արյան հետ կապված այն գործառույթները, որոնք իրականացվում են...

Բժշկի ընդունարանում
Ի՞նչ է փոխվել. 16 տարի անց հարցազրույց Արմեն Չարչյանի հետ` նույն հարցերով
Ի՞նչ է փոխվել. 16 տարի անց հարցազրույց Արմեն Չարչյանի հետ` նույն հարցերով

Մեդ-Պրակտիկ թիմի կողմից որոշում կայացվեց 2007 թվականին հրապարակվող «Ֆարմացևտ պրակտիկ» պարբերականի շրջանակում պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանին հարցազրույցի ժամանակ հնչած...

Բժշկի ընդունարանում
ԵՊԲՀ. «Ապագան մեր այն երեխաներն են, որոնք ծնվել են և որոնք դեռ պետք է ծնվեն». պրոֆեսոր Օկոև
ԵՊԲՀ. «Ապագան մեր այն երեխաներն են, որոնք ծնվել են և որոնք դեռ պետք է ծնվեն». պրոֆեսոր Օկոև

Մաշտոցի պողոտայով  զբոսնելիս դժվար թե որևէ մեկն անտարբեր անցնի  ծաղկեփունջը ձեռքին սպասող կամ անհանգստությամբ լցված հայրիկների, ծննդկանի հարազատների  կողքով...

ԵՊԲՀ. Վիրահատությունն առանց արվեստի և ստեղծագործության, սովորական արհեստ է. ԵՊԲՀ պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյան
ԵՊԲՀ. Վիրահատությունն առանց արվեստի և ստեղծագործության, սովորական արհեստ է. ԵՊԲՀ պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյան

Պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյանը Հայաստանի առողջապահության ոլորտի, բժշկագիտության նվիրյալներից է, որը մինչ օրս աշխատում է՝ բժշկական գիտելիքներով զինելով ապագա բժիշկներին, փրկելով բազմաթիվ կյանքեր...

ԵՊԲՀ. Ամենօրյա հրաշքների ականատես պրոֆեսոր Կարինե Առուստամյանը
ԵՊԲՀ. Ամենօրյա հրաշքների ականատես պրոֆեսոր Կարինե Առուստամյանը

Կանանց առողջությանը և մայրությանը վերաբերող հարցերը բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԵՊԲՀ   մասնագիտական և շարունակական կրթության կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր...

Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի «111 Բռնադատուած Հայ Բժիշկներ․ 1920-1954» Գիրքը
Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի «111 Բռնադատուած Հայ Բժիշկներ․ 1920-1954» Գիրքը

Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան

Մոնրէալ, 24 Յուլիս 2022

Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի մասին գրած եմ «Հայրենի բազմավաստակ բժիշկ հոգեբուժ...

ԵՊԲՀ. Բժշկագիտության երախտավոր Ալբերտ Զարացյանը նշում է ծննդյան 85-ամյակը
ԵՊԲՀ. Բժշկագիտության երախտավոր Ալբերտ Զարացյանը նշում է ծննդյան 85-ամյակը

ԵՊԲՀ-ն հիշում ու գնահատում է իր նվիրյալներին, արժևորում նրանց կատարած տեսական ու գործնական աշխատանքը, տարիների վաստակը և փոխանցում նոր սերնդին՝ կոչումով բժշկի առաքելությունը շարունակելու...

Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ. Արեգ Սեփյան
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ. Արեգ Սեփյան

«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ